Strona Główna



Nowym szlakiem przez Płaskowyż (Nałęczowski)


    PTTK od kilkudziesięciu lat działa na Lubelszczyźnie. Promuje nasz region. Zachęca turystów do aktywnego poznawania tego zakątku Polski. Pojezierze Łęczyńsko – Włodawskie, Podlaski Przełom Bugu, Małopolski Przełom Wisły, Lasy Janowskie, Roztocze etc. są wizytówką Ziemi Lubelskiej, każdy z tych atrybutów jest wyjątkowy, odmienny i nietypowy. Nad najbardziej wysuniętym na wschód zakolem Królowej Polskich Rzek rozciąga się Kazimierski Park Krajobrazowy. Tu chronione są doliny wyjątkowej urody m.in.: Grodarza, Bystrej, Wisły oraz krajobraz wąwozów rozcinających lessowe, zielone od grabu wzgórza. Ten obszar cechują również walory kulturowe, do nich należą nie tylko zabytki Kazimierza, ale także przydrożne krzyże, kapliczki, wiejskie chaty, pomniki upamiętniające wydarzenia z czasów wojny. Niespotykany nigdzie urok Kazimierza Dolnego przytłumił walory sąsiadujących z nim, godnych uwagi miejscowości.

    Na terenie Kazimierskiego PK wyznaczono liczne ścieżki dydaktyczne oraz szlaki turystyczne. Mimo tego nadal istnieje niekwestionowana potrzeba promowania dotychczas nie odkrytych miejsc - cennych przyrodniczo i krajobrazowo. Koło Naukowe Studentów Ochrony Środowiska KUL opracowało krótką trasę turystyczną, która prowadzi przez mało znane aczkolwiek ciekawe miejsca północno – wschodniej części Kazimierskiego PK.

    Trasa rozpoczyna się w Witoszynie (w linii prostej ok. 8 km na wschód od Kazimierza Dolnego) na skrzyżowaniu dróg (postulowany węzeł szlaków), z których jedna prowadzi szlakiem rowerowym w prawo, w stronę Rąblowa, natomiast trakt wiodący na północ w kierunku Celejowa wchodzi w Las Stocki, gdzie skręca na północny wschód i prowadzi do Klementowic. Za osadą biegnie na wschód do Buchałowic (ok. 3 km na północny zachód od stacji kolejowej Nałęczów). W wiosce łączy się ze szlakiem niebieskim prowadzącym z Rąblowa do Ostrowa Lubelskiego (drugi proponowany węzeł tras PTTK).

    Proponowany szlak jest bogaty w walory przyrodnicze. Dolina dzikiej Bystrej, prawego dopływu Wisły, cechuje się malowniczym, wiejskim pejzażem. Stawy hodowlane w Witoszynie, zbiorniki wodne w Celejowie i Klementowicach stanowią enklawę wszelkiego wodnego ptactwa m.in.: krzyżówki, czernicy, łyski, perkoza i oczywiście łabędzia. Uważni obserwatorzy dostrzegą śmigającego zimorodka, błotniaka stawowego czy pustułkę. Warto też zwrócić uwagę na chronione grzybienie, grążele i kosaćce ozdabiające barwnymi kwiatami mokradła i stawy. W samych Klementowicach jest jeszcze jeden staw – tutaj także gniazduje błotniak stawowy. Ponadto napotkamy charakterystyczny dla kazimierskiej przyrody element krajobrazu, jakim jest niewątpliwie głębocznica prowadząca do Lasu Stockiego niekiedy przypomina Pomnik Przyrody - „Korzeniowy Dół”. Stoki następnego wąwozu wiosną pokryte są dywanem przylaszczek i zawilców.

    Obszary przecinane przez szlak to mozaika utworzona przez naturę i człowieka. Prowadzi obok wielu zabytków np. w Celejowie (wsi należącej niegdyś m.in.: do Tarłów, Lubomirskich, Sapiehów, Potockich i Czartoryskich) znajduje się zmodernizowany XVIII wieczny pałac, w którym rezydowali Klemensowscy. Idąc dalej napotkamy ruiny starej budowli zapomnianej przez człowieka, a obranej przez bociana białego za miejsce do gniazdowania. W Klementowicach (w płd. wsch. części tej miejscowości na lessowych wzniesieniach odkryto stanowiska z epoki neolitu!) zachował się złocisto żółty budynek istniejącego niegdyś zespołu parkowo – pałacowego. Sam park zasługuje na uwagę ze względu na malownicze położenie na szczycie wzgórza, ciekawy skład dendrologiczny oraz powiązanie ze znanymi postaciami(1). Od czasu nadania dóbr rycerzowi Klemensowi w XV w., park ten należał do ok. 10 właścicieli. Wśród nich odznacza się postać Ignacego Potockiego (działacz epoki Oświecenia, współtwórca Konstytucji 3 maja, zaangażowany członek Komisji Edukacji Narodowej), który go uporządkował i powiększył. W latach 1819 - 1863 obiekt należał do Leona Dembowskiego. W latach 1822 – 1830 przebywał jego syn Edward Dembowski (konspirator okresu zaborów – zginął podczas Powstania Krakowskiego w 1846 r.). Nieopodal parku stoi drewniany, pachnący jeszcze farbą, odnowiony dworzec kolejowy – zachował się on od czasów budowy Kolei Nadwiślańskiej w połowie lat 70 – tych XIX w.

    Na klementowickim wzgórzu widnieje okazały neogotycki kościół pod wezwaniem św. Klemensa i św. Małgorzaty. Odnowioną w 1920 roku świątynię od stuletniej plebani i pomnika przyrody w postaci wiązu pospolitego oddziela przepiękny wąwóz. Malowniczości temu miejscu nadaje mały staw położony u podnóża wzniesienia.

    Na szczególną uwagę zasługuje również pomnik upamiętniający bitwę w Lesie Stockim stoczoną przez zwycięski oddział AK i WiN z siłami NKWD, UB i MO w 1945 roku.

    Wędrując szlakiem nieustannie towarzyszą liczne kapliczki, przydrożne krzyże oddające cześć Stwórcy Wszelkiego Stworzenia.

    Proponowany szlak Witoszyn – Buchałowice wiedzie przez krajobraz typowo wiejski, rolniczy gdzie w przestrzeń osnutą lasami, łanami zbóż i łąkami wtopione są wytwory człowieka. Obok zabytków godne uwagi są także licznie chaty oryginalnie zdobione malowidłami nie zawsze regionalnymi. To wszystko powoduje, że proponowany szlak jest godny przejścia i … oznakowania w terenie. Jest on doskonałą propozycją poznania przyrody, wytworów kultury oraz historii północno – wschodniej części Kazimierskiego PK, Będzie stanowił istotne uzupełnienie systemu znakowanych szlaków turystycznych Lubelszczyzny. 

Wioletta Wawer e-mail



Wioletta Wawer,


Wioletta Wawer  


Opracowanie mapy: Krzysztof Wojciechowski

Źródło: OIKOS. Ekologia i Współdziałanie 3-4/2004