Strona Główna








  AKTUALNOŚCI    WEJDŹ

  SZLAKI ROWEROWE  WEJDŹ

  GALERIE TEMATYCZNE WEJDŹ

  OD AUTORA  WEJDŹ
SZLAKI PIESZE  WEJDŹ

TURYSTYKA  KOLEJOWA  WEJDŹ

ARTYKUŁY WEJDŹ

Szlak Pagóry Chełmskie cz. I szlak pieszy szlak rowerowy powrót autobusem

Na szlaku...






Ostatnie zmiany: 7 listopada 2007 r.

>

Trasa: Przyst. Os. Zalesie Kraszeńskie Zagrody  Żulin Krynica Hruszów Rejowiec PKS

 Długość: 11 km

1. Opuszczamy pociąg na przystanku osobowym. Udajemy się po asfaltowej szosie na wschód, w kierunku wioski Zalesie Kraszeńskie. Mijamy kilka ładnych, drewnianych chałup o jasnych barwach, które pięknie odcinają się od otaczającego szarego, zimowego otoczenia. Do minięciu ostatnich domostw osiągamy Las Zachań. Tutaj skręcamy w lewo, aby zaraz potem wejść w zieloną otchłań boru sosnowego. Idziemy szerokim traktem pomiędzy pięknymi okazami drzew. Rosną one wśród licznych, niewielkich form ukształtowania terenu. Za liściastym młodnikiem skręcamy w lewo. Następnie za młodym brzozowym lasem udajemy się w kierunku południowo- wschodnim (w prawo). Z wąskiej dróżki wychodzimy na szeroki dukt, którym maszerujemy aż do osiągnięcia nasypu kolejowego linii Rejowiec - Hrebenne, przed którym skręcamy w prawo.
 Droga prowadzi nas na do samotnego gospodarstwa. Po jego ominięciu osiągamy wioskę Czechów Kąt. Miejscowość jednak pozostawiamy po prawej ręce i maszerujemy ścieżką, która biegnie u podnóża wysokiego, ziemnego wału usypanego pod wspomnianą drogę kolejową. Dochodzimy do niewielkiej rzeki Rejka. Pokonujemy ją po chybotliwej kładeczce i wchodzimy do wioski Zagrody. Na południowo - zachodnim skraju miejscowości godne uwagi są drewniane obiekty - kościół (dawna cerkiew) i okazały, wiejski dom. Nieco dalej jest budynek po młynie elektrycznym. Po pokonaniu torów widzimy malownicze źródełko. Na skrzyżowaniu przed wioską Żulin idziemy prosto w gruntowy szlak.

2. Wkraczamy między pola, które jako jedyne zalały szerokie zbocza najwyższych wzniesień Pagórów Chełmskich. Po osiągnięciu kresu polnej drogi skręcamy w lewo, aby potem, po natrafieniu na kolejny trakt pomaszerować na prawo. Po minięciu kępy zakrzaczeń, w której lubią przebywać zające i kuropatwy, a potem kilku drzew dochodzimy do rzadko spotykanego obrazka - zniszczonej kapliczki. Wchodzimy na  wzgórze, za którym wyżłobiony trakt lekko opada, aby ponownie wznieść się na kolejną wyniosłość. Przed lasem droga zakręca na południe i prowadzi nas jego skrajem do szosy. Teraz skręcamy w lewo i po asfalcie poruszamy się w stronę Wzgórza Ariańskiego, na którym wśród wierzchołków drzew widać wierzchołem "ostrosłupa". Wchodzimy pomiędzy zabudowania, gdzie szukamy tablicy informacyjnej o pomniku przyrody. Za nią droga gruntowa poprowadzi nas na szczyt, gdzie pośród młodych sosen odnajdujemy tajemniczy zabytek.

.

3. Po powrocie na asfaltówkę cofamy się kilkaset metrów. Udajemy się w drogę koło masztu telefonii komórkowej. Przez "chudy" zagajnik dochodzimy do drożyny, która prowadzi na południowy wschód. Delektując się krajobrazami Pagórów Chełmskich powoli schodzimy w kierunku popegeerowskich zabudowań. Powstały one na bazie majątku Hruszów, po którym do dziś dnia zachowało się kilka budynków gospodarczych i pozostałości po parku. Za niewielkim ciekiem wodnym skręcamy do lasu. Po prawej widzimy okazały staw. Na jego brzegu odnajdujemy wczesnośredniowieczny, porośnięty sosnami kurhan. Na nim znajduje się mogiła powstańców z 1863 roku. Jest ona oznaczona przez krzyż. Wracamy na szlak i po krótkim marszu osiągamy szosę ułożoną z kamieni polnych. Mijamy zarastający staw, którego północny nasyp porasta szpaler próchniejących wierzb. Za borem sosnowym i po minięciu zagrodzonego placu i Rejki o niemiłosiernie prostym korycie dochodzimy do osady. Rejowiec to jedna z większych miejscowości na Ziemi Chełmskiej. W latach 1547 – 1867 posiadał prawa miejskie, które uzyskał Mikołaj Rej – „pierwszy polski literat świecki i narodowy”, który wypowiedział słowa „iż Polacy nie gęsi i swój język mają”. Po uzyskaniu przywileju lokacyjnego sprowadził i osiedlił kolonistów wołoskich. Był również gorącym zwolennikiem kalwinizmu, który kościoły zamieniał na zbory. W II połowie XIX wieku, mimo utraty praw miejskich, nastąpił znaczny rozwój osady. Wzniesiono kilka zakładów – cukrownie, gorzelnie i młyny. Rozwój zastopowała II wojna światowa, kiedy to eksterminowano ludność żydowską. Najpierw została stłoczona w getcie, a następnie wywieziona i wymordowana w Sobiborze i na Majdanku. Zginęło również sporo mieszkańców innych narodowości (Polaków, Ukraińców) – około połowy ludności miasteczka. Na skraju miejscowości napotykamy na interesującą, drewnianą willę. Następnie idziemy ulicą Reja (niespodzianka!!!) aż do osiągnięcia szosy Chełm - Krasnystaw.

4. Maszerujemy drogą prowadzącą do miejscowości Rybie. Po lewej stronie widzimy okazały park, którym znajduje się klasycystyczny pałac. Powstał on dzięki staraniom księcia Adama Woronieckiego. Wzniesiono go ok. połowy XIX wieku, a rozbudowano w latach 90-tych tego stulecia. Wtedy dobudowano skrzydła. Charakteryzuje się bogactwem zdobień, zarówno na elewacjach, jak i we wnętrzu. W środku na szczególną uwagę zasługują sztukaterie, stiukowe obramienia drzwi, kominki i zwieńczone wazonami piece kaflowe. Z zewnątrz wzrok turysty przykuwa górująca nad korpusem obiektu wieża. Również skrzydła zakończono wieżyczkami. Fasady zwieńczono murami attykowymi, bogato zdobionymi wieńcami, maskami i girlandami. Od południowej strony uwagę zwracają liczne, duże okna sali balowej oraz elewacja poprzedzona kolumnami toskańskimi. Za pałacem zasadzono park krajobrazowy. Zachowały się w nim stare lipy i jesiony. Na północ od pałacu stoją budynki, które wchodzą w skład zabytkowego zespołu. Najstarsza z nich jest oficyna z XVII wieku, która po przebudowach zyskała cechy klasycystyczne. Obok w I połowie XIX w. wzniesiono parterowy budynek mieszkalny – czworak. Nieopodal pałacu stoi murowany budynek gorzelni. Natomiast na wschód od pałacu znajduje się Cukrownia Rejowiec i malownicze, wzniesiony z cegły i opoki osiedle pracownicze. Zakład powstał w 1889 roku i funkcjonował do 2003 roku. Zachowały się liczne budynki z czasów budowy zakładu. Obecnie pełni funkcje magazynu i wytwórni palet dla spółki Polski Cukier. Są projekty przekształcenia cukrowni w zakład wytwarzający energii ze źródeł odnawialnych, wytwórnie paszy dla pszczół - być może ich realizacja tchnie w te budynki drugie życie. Po obejrzeniu zabytków pozostaje powrót do centrum osady lub pomaszerować bocznicą do stacji kolejowej Rejowiec - to miejsca, w których można się "złapać" jakiś środek lokomocji.

 MATERIAŁY:

Mapy:
Mapa Zabytków Województwa Lubelskiego. Wyd. Zabytki w Warszawie.
Województwo Chełmskie mapa turystyczna. Wyd. Kartpol.
Książki i prasa (źródła):
Kazimierz Czernicki, Chełm - przeszłość i pamiątki, Chełm 1937.
Przewodnik Turystyczny, Pod red. Jacka Gołębiowskiego, Lublin 1998.
Konstanty Prożogo, Rejowiec i okolice, WOIT Chełm.
Andrzej Wawryniuk, Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego, Chełm 2002.