Strona Główna








  AKTUALNOŚCI    WEJDŹ

  SZLAKI ROWEROWE  WEJDŹ

  GALERIE TEMATYCZNE WEJDŹ

  OD AUTORA  WEJDŹ
SZLAKI PIESZE  WEJDŹ

TURYSTYKA  KOLEJOWA  WEJDŹ

ARTYKUŁY WEJDŹ
Szlak Nadbużański szlak pieszy powrót autobusem

Na szlaku...






Ostatnie zmiany: 12 listopada 2007 r.

> Trasa: St. Kol. Dorohusk Dorohusk Husynne Kolemczyce Uchańka  Dubienka Dubienka PKS

Długość:  ok. 25 km

Stacja kolejowa Dorohusk

Węzeł turystycznyDorohusk stacja

1. Znajdujemy się w Dorohusku. Blisko 300 lat posiadał on prawa miejskie, które jednak zostały mu odebrane po powstaniu styczniowym. Była to forma represji, która spotkała wiele miasteczek Lubelszczyzny. Po wyjściu z pociągu udajemy się w kierunku przejazdu kolejowego (na wschód). początek marszu po szlaku PTTK Przechodzimy przez tory. Mijamy kilka interesujących budynków po szkole i dochodzimy do centrum. Widzimy skwer, na którym stoi pomnik. Na tablicy zamieszczono dość ciekawe zestawienie bitew II wojny światowej: Westerplatte, Lasy Janowsko-Parczewskie, Dorohusk, Studzianki, Wał Pomorski. Taki dobór zapewne można tłumaczyć czasem ich wmurowania (1982 r.) i lokalnym patriotyzmem. Na ostrym zakręcie przy szosie stoi rzeźba św. Jana Nepomucena z połowy XVIII w. przeniesiona z nieistniejącego dziś budynku kościoła. Potem dochodzimy do kępy drzew, wśród których stoi rzeźba – to znak, że wchodzimy do pozostałości w zespole pałacowym. To tzw. cmentarz przykościelny. Możemy tu oglądać XVIII-wieczny grobowiec Suchodolskich - założycieli Dorohuska - oraz klasycystyczny nagrobek Barbary z Mężyńskich Suchodolskiej, żony fundatora pałacu. Zachowała się także rzeźba patronki zmarłej. Za resztką parku (z kilku hektarowego zadrzewionego terenu dziś pozostało jedynie 70 drzew) biegnie trakt do pałacu ufundowanego przez Michała Maurycego Suchodolskiego. Wzniesiono go w połowie XVIII wieku na skarpie doliny Bugu w miejscu, gdzie wcześniej stał dwór obronny. W nim na świat przyszedł Paweł Orzechowski - aktywny działacz XVI wiecznego ruchu egzekucyjnego. Podobno w bryłę pałacu został wkomponowany zbór ariański. Za zabytkiem rozpościera się wspaniały widok na rozległą dolinę Bugu – w krajobrazie odznaczają się mosty graniczne.

2. Następnie 300 m aleją lipową dochodzimy do kościoła parafialnego. Świątynie wzniesiono w stylu neogotyckim na początku XX w. na miejscu dawnej kaplicy Suchodolskich. We wnętrzu godnym szczególnej uwagi jest niegdyś uważany za cudowny obraz Najświętszej Marii Panny z końca XVI w. Za tym za zabytkiem skręcamy na wschód. koniec marszu po szlaku PTTK Za ostatnimi domostwami asfalt kończy się, a my schodzimy w dolinę Bugu. Urok tego terenu ciężko oddać słowami. Dochodzimy do wysokiej skarpy, którą rzeka mozolnie podmywa. My zaś maszerujemy polnymi drożynami na południe. Trakt wije się wzdłuż Bugu omijając gęstą sieć starorzeczy. One rozdzierają bogato ukwiecone łąki. Należy podkreślić, że szlak podczas wezbrań rzeki, roztopów oraz po dłuższych ulewach jest nie do przebycia.  Wtedy odcinek Dorohusk – Husynne należy pokonać szosą, która biegnie przez Turkę i obok zbiornika retencyjnego Husynne. Wtedy najlepiej iść czerwonym szlakiem. Dojście do pól uprawnych to znak, że siedziby ludzkie są już niedaleko. Po wejściu do Husynnego bez problemu odnajdujemy pozostałości po majątku rodziny Rulikowskich. Zachowały się zabudowania folwarczne, m.in. gorzelnia. Na północ od niej "zapuszczony", 10-hektarowy park podworski z dwoma pomnikowymi dębami o niespełna 5-metrowych obwodach i pomnikową topolą białą. Starodrzew parku liczy około 300 okazów. Centralny obiekt zespołu, czyli murowany, parterowy dwór wybudowany przez Józefa Rulikowskiego, zabrała wojna. Najtrwalszym pomnikiem dziedzica są wspomnienia, w których znajdujemy m.in. opis XVIII- Przystanek autobusowywiecznego munduru Ziemi Chełmskiej. Tutejsza cerkiew, jak wiele innych na tym terenie, nie przetrwała akcji rewindykacyjnej z 1938 r. Na zachodnim skraju wioski odnajdziemy kaplice grobową z 1880 r. Na zachód od zabudowań po PGRze można odszukać resztki po cmentarzu obrządku wschodniego.

3. początek marszu po szlaku znakowanym Za wioską nasza droga "co chwila" zbliża się do meandrującej rzeki. Pojedyncze drzewa zachęcają do odpoczynku pod gałęziami. Za rozstajem dróg wdrapujemy się na niewielkie wzniesienie i po kilkuset metrach jesteśmy w Kolemczycach. Niezwykle urokliwa wioska położona jest na wysokiej skarpie nad samym Bugiem. Znana jest z tego, że podczas cyklicznych wylewów rzeki staje się wyspą, do której można dotrzeć jedynie łodzią. Transport drogą wodną zapewnia sołtys. Sama miejscowość składa się z kilku gospodarstw. Zachował się zapomniany cmentarz unicki z I połowy XIX wieku, natomiast po zniszczonej w 1938 r. z polecenia władz polskich cerkwi prawosławnej nie pozostał żaden ślad. Pewne jest, że w XVI w. założono w Kolemczycach monaster (klasztor prawosławny) Bazylianów. Istniał do 1799 roku. Opuszczamy wioskę, aby po kilkadziesięciu minutach na południe wejść do UchańkiPrzystanek autobusowyI ta miejscowość leży na skarpie, która góruje nad potężnym starorzeczem (600 m długości, do 75 m szerokości) nazywanym przez miejscowych „Gniłym Jeziorem”. Uchańkę tworzy kilkadziesiąt domów, wśród których najstarsza drewniana zabudowa pochodzi z początku ubiegłego wieku. Na błoniach wioski rozegrała się „bitwa pod Dubienką” – jeden z ważniejszych epizodów wojny polsko – rosyjskiej 1792 r. Wtedy to dywizja dowodzona przez gen. Tadeusz Kościuszkę powstrzymała i zadała duże straty wojskom carskim. Umożliwiło to bezpieczny odwrót siłom polskim. O bitwie przypomina kopiec wysoki na 10 metrów i o średnicy w podstawie 20 m, na którego szczycie umieszczono trzy maszty. Kopiec ma bardzo bogatą historie – został usypany w 1861 roku z inicjatywy Mikołaja Nieczaja, lekarza z pobliskiej Dubienki przez studentów warszawskiej Akademii Medycznej, jednak niedługo potem zniszczono go na polecenie władz zaboru. Ten sam lekarz w 1863 r sformował oddział powstańcy, który opanował pobliski Hrubieszów. Jednak po przegranych starciach pod Rudką i Żalinem został wzięty do niewoli i rozstrzelany. W 1905 r. kopiec usypano ponownie, a po odzyskaniu niepodległości znacznie go powiększano. Podczas okupacji niemieckiej zniszczony ponownie. Odbudowano go w 1964 r.

4.  Po krótkim marszu szosą czerwone znaki ponownie wprowadzają nas na nadbużańskie łąki. Wkraczamy do „ptasiego królestwa”, które skrzydlaci bracie założyli na mokradłach. Ze względu na walory ornitologiczne obszar ten planuje się objąć ochroną w formie użytku ekologicznego. Dochodzimy do malowniczej rzeki Wełnianki. Jej lewym brzegiem maszerujemy ponad głęboko wdzierającymi się w grunt wodami. Wzdłuż meandrującej rzeki dochodzimy do lasu, za którym pojawiają się pierwsze zabudowania. Dubienka była miastem aż do II wojny światowej. Jest położona na widłach Bugu i Wełnianki. Z miasteczka pochodził Bogusław Krawczyk - dowódca okrętu podwodnego "Wilk", który w 1939 r. jako pierwszy przedarł się do Anglii. Tutaj także dwukrotnie zatrzymywał się ostatni król polski Stanisław August Poniatowski, kiedy podróżował na spotkania z carycą Katarzyną - władcą Rosji. Obecnie rzeka graniczna zmieniła swój bieg, zaś starorzecze wykorzystuje do prowadzenia swoich wód mniejsza rzeka, przez co przedłuża swój bieg o 4 km. Obecnie w osadzie mieszka niespełna 1000 osób – prawie siedem razy mniej niż przed 150 laty! W połowie XIX wieku Dubienka silnie była związana z rzeką - istniała przystań rzeczna i przeprawa promowa, rozwijało się flisactwo i budowa statków oraz rybactwo. Maszerujemy ulicą na południe. Towarzyszą nam ładne, drewniane domy - aż 150 uznano za zabytki. Większość wzniesiono w dwudziestoleciu międzywojennym, a niektóre na przełomu XIX i XX w. Naszym oczom ukazuje się świątynia zbudowana w 1865 r. w stylu neobarokowym. We wnętrzu odnajdziemy trzy obrazy kiedyś uważane za cudowne: Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. Mikołaja i św. Antoniego. Na teren parafialny wchodzimy przez bramę – dzwonnicę, młodszą o niespełna 20 lat od kościoła. Za kościołem skręcamy w prawo.  Wchodzimy na rynek, przy którym zachowało się kilka pożydowskich domów – typowych dla małych, kresowych miasteczek. W centralnym punkcie Dubienki, na skwerze ustawiono czołg T-34. Nieopodal otoczona starymi drzewami, właśnie remontowana cerkiew prawosławna z 1909 r. Wzniesiono ją w stylu rosyjsko – bizantyjskim. Jej dach zdobią kopułki, zaś elewacje zewnętrzne medaliony z wizerunkami świętych. koniec marszu po szlaku PTTK W miejscowości godny uwagi jest również powrót autobusemmagistrat wzniesiony przy końcu XIX wieku. Warto również wybrać się na łąki położone na wschód od osady, gdzie leniwie płynie Wełnianka. Przy drodze do Horodła wykopano kilkuhektarowy zbiornik wodny. Także na południe od rynku znajduje się dworzec PKS (dojazd do Chełma), na którym kończy się naszą wycieczka.

 MATERIAŁY:

Mapy:
Arkusz Chełm. Mapa Topograficzna Polski - Wydanie turystyczne. Wyd. Wojskowe Zakłady Kartograficzne. Warszawa 1999 r.
Mapa Zabytków Województwa Lubelskiego. Wyd. Zabytki w Warszawie.
Województwo Chełmskie mapa turystyczna. Wyd. Kartpol.
Książki i prasa (źródła):
Zbigniew Lubaszewski, Parki podworskie powiatu chełmskiego, Wydawnictwo Tawa, Chełm 2005.
Grzegorz Rąkowski. Polska Egzotyczna II. Wyd. Rewasz. Pruszków 2000.
Andrzej Wawryniuk, Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego, Chełm 2002.



http://www.dorohusk.lubelskie.pl
- oficjalna witryna Urzędu Gminy w Dorohusku; zawiera garść ciekawych informacji o dniu dzisiejszym i historii gminy;
http://www.dubienka.lubelskie.pl/
- oficjalna witryna Urzędu Gminy w Dubience; zawiera garść ciekawych informacji o dniu dzisiejszym i historii gminy;
http://www.wodr.rejowiec.pl/dubienka.htm
- opis bazy noclegowej w gminie Dubienka;
http://zchpk.w4u.pl - witryna Zespołu Parków Krajobrazowych Polesia z siedzibą w Chełmie, na której znajdują się opisy obszarów chronionych na Ziemi Chełmskiej.