Strona Główna








  AKTUALNOŚCI    WEJDŹ

  SZLAKI ROWEROWE  WEJDŹ

  GALERIE TEMATYCZNE WEJDŹ

  OD AUTORA  WEJDŹ
SZLAKI PIESZE  WEJDŹ

TURYSTYKA  KOLEJOWA  WEJDŹ

ARTYKUŁY WEJDŹ

Szlak Bagno Serebryskie szlak pieszy powrót autobusem
Na szlaku...






Ostatnie zmiany: 20 października 2007 r.

> Trasa: Przyst. Os. Chełm Cementownia lu Srebrzyszcze (Srebrzyszcze Pałac)   Koza Gotówka   Gotówka Niemiecka Nowiny  (Karolinówka) Stańków Chełm Przyst. Kol. Chełm Miasto

Długość  ok. 18 km

1. Po opuszczeniu pociągu maszerujemy drogą dojazdową do kombinatu. Osiągamy szosę Chełm - Granicą Państwa i skręcamy w prawo. Dochodzimy do skrzyżowania. Tutaj skręcamy w lewo i wchodzimy do Srebrzyszcza. To duża, licząca ponad 800 osób miejscowość o średniowiecznym rodowodzie. Mijamy zapomniany przez lata cmentarz prawosławny. Ukraińska nekropolia została założona w XIX w. i jest jedyną pozostałością po niegdyś licznej społeczności prawosławnej (od poł. XVIII do akcji rewindykacyjnej w 1938 r. istniała także cerkiew). Niestety, zachowało się jedynie kilka nagrobków, które dziś nikną w wysokich pokrzywach. Na końcu drogi udajemy się na prawo (na lewo od rozstaju dróg znajduje się tablica - pomnik poświęcony powstańcom styczniowym). Na następnym skrzyżowaniu maszerujemy w stronę Okszowa.

Pałac w Srebrzyszczu

2. Za osadą podziwiamy górujący nad okolicą chełmski kościół oraz rozległe torfowiska, a także Cementownię Chełm.  W miejscowości Koza Gotówka (nietypowa nazwa wg. ludowego podania narodziła się przystanek autobusowymniej więcej tak: tutejsi biedni mieszkańcy trzymali kozy, które potem sprzedawali je w majątku Popiela położonym w sąsiednim Okszowie. Za zwierzęta otrzymywali tzw. gotówkę, za którą kupowali od Popiela ziemię) dochodzimy do toru kolejowego. Warto zwrócić uwagę na dawną dróżnicówkę z początku XX w. (dom przed torami po lewej stronie drogi). Początek marszu znakowaną ścieżką dydaktyczną Skręcamy zgodnie z oznakowaniami ścieżka dydaktyczna "Bagno Serebryskie" i po nasypie maszerujemy na północ. Przy trasie dydaktycznej ustawiono kilka tablic informujących o wybitnych walorach przyrodniczych chełmskich torfowisk węglanowych. Po pewnym czasie mijamy przepust, a następnie osiągamy kępę drzew otaczającą tor - to znak, że na pierwszym przejeździe kolejowym skręcamy w lewo.

PO Karolinówka

3. początek marszu po szlaku PTTK Po przejściu obok przydrożnego krzyża idziemy pomiędzy rozrzuconymi zabudowaniami miejscowości Gotówka Niemiecka. Wioska powstała w I poł. XIX w., a nazwa oznacza "rzecz gotową, urządzoną". W 1866 r. Niemcy założyli  tu kolonię, o czym świadczy drugi człon nazwy i resztki cmentarza ewangelickiego. Pomiędzy obejściami jest sporo wierzb i "torfianek" -  to nazwa stawów powstałych w miejscach, gdzie dawniej wydobywano torf. Tuż za miejscowością odnajdujemy wieprzystanek autobusowyże widokową - kolejne miejsce, z którego możemy podziwiać Bagno Serebryskie. Po powrocie na błotnistą drogę powoli zbliżamy się do lasu, za którym odkrywamy płot Domu Pomocy Społecznej w Nowinach. Maszerujemy do szosy, przy której znajduje się przystanek autobusowy.Koniec marszu znakowaną ścieżką dydaktyczną

Węzeł turystyczny: Dom Pomocy Społecznej w Nowinach

4. Początek marszu znakowaną ścieżką dydaktyczną Za przystankiem autobusowym w lewą stronę odchodzi leśny dukt, który stanowi początek ścieżki przyrodniczo-historycznej "Stańków". Prowadzi ona przez las Leśnictwa Stańków. Na jej długości (ok. 6 km) ustawiono kilka miejsc przystankowych z tablicami informacyjnymi, na których możemy poczytać o walorach tutejszych lasów oraz o zasadach prowadzenia gospodarki leśnej. Trasa edukacyjna jest dobrze oznakowana i opisana, dlatego dokładnie nie będę opisywał jej przebiegu. Na skrzyżowaniu z asfaltówką warto skręcić w lewo, aby po chwili marszu zobaczyć cmentarz wojenny z czasów I wojny światowej (tutaj walczyły ze sobą przez kilka dni wojska niemieckie z rosyjskimi). Fragment szlaku biegnie po nasypie dawnej, pracującej podczas I wojny światowej, kolei wąskotorowej. Dochodzimy do Stańkowa. Na skraju miejscowości, przy kapliczce, można skręcić w lewo na krótszy wariant ścieżki. To dawna osada młyńska, której nazwa pochodzi od Stanka, dzierżawcy trzech młynów starościńskich położonych nad Uherką. Druga, "leśna" część wioski ma swój rodowód w założonej w XIX w. osadzie strzelca leśnego zwanej "Perediło". Potem przeszła na własność prawosławnych biskupów chełmskich. W dawnej osadzie leśnej znajduje się kilka ciekawych zabytków: otoczona parkiem (zachowały się w nim aleje grabowa i robiniowa oraz kilka okazów drzew, m.in. 3 "pomnikowe" modrzewie europejskie), dawna letnia rezydencja chełmskich biskupów prawosławnych z końca XIX w., zabytkowa leśniczówka oraz wyłuszczarnia nasion). Do dnia dzisiejszego nie zachowały się: niewielka elektrownia pracująca na rzecz budynków leśniczówki, młyny (ostatni pracował do 1936 r.), cerkiew prawosławna (rośnie jedynie szpaler lip, które niegdyś ją otaczały) . Ścieżka kończy się przy rozległym zbiorniku retencyjnym (60 ha), na którym można obserwować wiele ciekawych gatunków przystanek autobusowyptaków oraz żyjące w przybrzeżnych zaroślach żółwie błotne. Koniec marszu znakowaną ścieżką dydaktyczną Na południe od wioski, w granicach Chełma, znajduje się pętla autobusów miejskich - tam kończy się nasza wycieczka. Można także dalej maszerować niebieskim szlakiem -  on doprowadzi nas do Przystanku Osobowego Chełm Miasto (ok. 3 km). koniec marszu po szlaku PTTK

MATERIAŁY:

Mapy:
Arkusz Chełm. Mapa Topograficzna Polski - Wydanie turystyczne. Wyd. Wojskowe Zakłady Kartograficzne. Warszawa 1999 r.
 Mapa Zabytków Województwa Lubelskiego. Wyd. Zabytki w Warszawie.
Województwo Chełmskie mapa turystyczna. Wyd. Kartopol.
Książki i prasa (źródła):
Chełmski Park Krajobrazowy, pod red. Rafała Jasińskiego i Janusza Holuka, Chełm 2005.
Zbigniew Lubaszewski, Parki podworskie powiatu chełmskiego, Wydawnictwo Tawa, Chełm 2005.
Przewodnik Turystyczny, Pod red. Jacka Gołębiowskiego, Lublin 1998.
Andrzej Wawryniuk, Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego, Chełm 2002.



http://www.gmina.chelm.pl - oficjalny serwis internetowy Gminy Chełm, zawiera dużo informacji o miejscowościach położonych w tej jednostce samorządu terytorialnego
http://www.lublin.lasy.gov.pl/strony/1/i/4032.php - podstrona o ścieżce przyrodniczo-historycznej Stańków, zamieszczona w serwisie Nadleśnictwa Chełm
http://zamki.res.pl/srebrzyszcze.htm - bardzo starannie wykonana, zawierająca szeroki opis oraz wiele fotografii, strona poświęcona rezydencji w Srebrzyszczu;
http://zchpk.w4u.pl - witryna Zespołu Parków Krajobrazowych Polesia z siedzibą w Chełmie, na której znajdują się opisy obszarów chronionych na Ziemi Chełmskiej.